सकाळ...sakal

सकाळ 

ये अवखळ पोरीसमान आज सकाळ ,
तोडीत गळ्यातील सोन्याची फुलमाळ ;
नादात वाजवीत रुमझुम  आपुले चाळ ,
घरट्यातुनि उडवी खगास हीच खट्याळ . 

करी आनंदाचे मोरपीस घेउनि,
गुदगुल्या करी मज गालावरी फिरवोनी ;
गुणगुणत स्वतःशी वारा अधिरे गाणे,
अन फुगडी घाली घालीत मजसी उखाणे. 

हे उन केशरी लोळण घेई अंकी,
लुसलुशीत कोवळी निर्मळ  बाळतनू  कि ;
तृणपर्णी हसते  दव मिचकावीत डोळे, 
भिजवीते वसन मम लावूनिया कर ऒले 

तरुवेलींवरती  फुलला सुमसंभार, 
लडिवाळ हास्य हे सकाळचे अनिवार;
मैत्रीण तिची हि निळी टेकडी वेडी,
मखमलीचा परकर आज ल्यावया काढी 

घेऊन ओढणी जरतारी सुकुमार,
मज खुणाविते , ' ये बनुनी अवखळ पोर ';
अन मलाही वाटे मुक्त सोडूनी केश 
लेऊन परीसम हलका निळसर वेश …. 

होऊन   तरल  या वाऱ्यासम धावावे,
सोनेरी असल्या उन्हात मिसळूनी जावे ;
 गुदगुल्या कराव्या मूर्त बनुनी आनंद, 
गुणगुणत बसावे स्वतःशीच स्वच्छंद 

सुमानापरी निर्मळ  हसुनी जगा हसवावे,
अन विहंग बनुनी  आकाशी विहरावे ;
या लीन तृणले दव  बनुनी नटवावे,
अन माझ्यातूनि मी निसटुनी सकाळ व्हावे … 


                                                                                      ---{ पद्मा गोळे } 



( बालभारती इयत्ता आठवी )

माय.. maay..

माय 

आईची थोरवी अगाध  आहे ,तिची महता शब्दात व्यक्त करणे अशक्यच आहे.  ' स्वामी तिन्ही जगाचा आई विना भिकारी ' असे म्हंटले आहे ते उगीच नव्हे. या कवितेत आईचा काटकपणा, सोशिकता व स्वतःच्या मुलांसाठी रात्रंदिवस कष्ट करण्याची तयारी  यांचे मार्मिक वर्णन हृदयाचा ठोका चुकावतेच शिवाय आपल्या आईप्रतीची एक अनामिक ओढ निर्माण करण्यात मोलाची भूमिका बजावते. वामन निंबाळकरांची  हि कविता म्हणजे त्यांची आपल्या  आईबद्दलची एक जागृत प्रेमज्योतच आहे जी आज अनेकांना दीपस्तंभ बनू  पाहतेय ……  



जसा दिस बुडून जाई  काळोखाचे राज्य असे 
आम्ही बसू दरवाज्यात झोपडीत साधा दिवा नसे  

घरोघरी दिवे लागत चुलीलाही जाळ लागे
  भाकरी जात बडविल्या कुठे चून कुठे वांगे 

 नाकात जाई वास त्याचा पोटात असे अंधार सारा 
तसे येई भडभडून आसवांच्या डोळ्यात धारा 

अंधाराला चिरत तेंव्हा एक सावली जड येई 
डोई तिच्या भर असे, चालतांना तोल जाई 

काळी काळी , कृश देह, ती असे माझी माय 
वणवण सकाळपासून  मोळीसाठी रानात जाय

वाट  पाहत बसू कधी तिची , सारे आम्ही भाऊ 
मोळी नसे विकत तेंव्हा , भुकेलेले झोपी जाऊ 

एकदा काय झाले कसे ,आम्हा काही कळले नाही 
माय आली पाय बांधून, भळभळा रक्त वाही 

चावला साप मोठा काळा  दोन बाया होत्या सांगत 
फणा  काढून मारला त्याने हळूच गेला निघून रांगत

माय पडली धरणीवर …. गंडे झाले, मंत्र झाले, वैद आला 
दिवस निघता निघता तिच्या देहातून प्राण गेला 

हंबरडा फोडला आम्ही,तो विरला वाऱ्यावर 
माय तरी सोडून गेली चिल्लेपिल्ले वाऱ्यावर 

शोधते माझी नजर माय  आता मी उदास होतो 
दिसता कृश मोळीवाली  मोळी तिची विकत घेतो 


                                                               -- { वामन निंबाळकर  }


संग्रहीत :
( इयत्ता आठवी  बालभारती -२०१०)

आई aai

  आई


'आई ! ' म्हणोनी कोणी , आईस हाक मारी
 ती हाक येई कानी ।  मज होई शोककारी । ।

नोहेच हाक,  माते ।  मारी कुणी कुठारी,।
आई कुणा म्हणू मी । आई घरी न दारी , । ।

हि न्यूनता सुखाची । चित्ता  सदा विदारी ।
स्वामी तिन्ही जगाचा । आईविना भिकारी । ।

 चारा  मुखी पिलांच्या। चिमणी हळूच देई ।
गोठ्यात वासरांना । या चाटतात गाई । ।

वात्सल्य हे पशुंचे । मी रोज रोज पाही।
पाहून अंतरात्मा । व्याकूळ मात्र होई । ।

वात्सल्य  माउलीचे । आम्हा जगात नाही ।
दुर्भाग्य या विना का । आम्हास नाही आई । ।

येशील तू घराला । परतून केधवा गे !।
दवडू नको  घडीला । ये ये निघून वेगे , । ।

हे गुंतले जीवींचे । पायी तुझ्याच धागे ।
कर्तव्य माउलीचे  । करण्यास येई वेगे । ।

रुसणार मी न आता । जरी बोलशील रागे ,।
ये रागवावयाही  ।  परी येई येई वेगे  । ।

                                                      -{ यशवंत दिनकर पेंढरकर }

मराठी माती ( MARATHI MATI )

  माझ्या मराठी मातीचा ,

  लावा  ललाटास  टिळा ;

हिच्या स्पर्शाने जागल्या ,

महाराष्ट्रातील शिळा . 

हिच्या कुशीत जन्मले , काळे  कणखर हात ;

ज्यांच्या दुर्दम धीराने, केली मृत्यूवरी  मात .

नाही पसरला कर , कधी मागायास दान ;

स्वर्णसिंहासनापुढे, कधी लवली  ना मान . 

हिच्या गगनांत  घुमे , आद्य स्वातंत्र्याची द्वाही ;

हिच्या पुत्रांच्या बाहूत , आहे समतेची ग्वाही . 

                                                                 माझ्या मराठी मातीचा ,
                                                                 लावा ललाटास  टिळा ;
                                                                  हिच्या संगे जागतील ,
                                                                 मायदेशातील शिळा  .


                                                                                                 - { कुसुमाग्रज }

विहार VIHAR

शब्द नाही  विषय नाही
लेखणीस या
वेळ आहे मला उमगेल ते लिहायला
अंतरीच्या काळोखातील शब्ददीप घेऊन
अर्थमाग  काढतो आहे
घरच्या गच्चीवर बसून काहीतरी लिहू पाहतोय …। 

                                             लिहितांना स्फुरत नाही 

                                             आकाश चांदण्यांचे  

                                              जेंव्हा स्फुरते तेंव्हा लिहायचे                    

                                             आभास नक्षत्रांचे ….
                                             गुंतून या मनी शब्द्लहरी विहार करतो …
                                             शून्यात झेप घेऊन
                                             अंतरीक्ष ग्रासू पाहतो
 भेदुनि या क्षितिजाला
आदित्य उगवू पाहतो
सप्तसुरांच्या संगतीतून मग
मैफिल  घडवू पाहतो
जे आहे सभोवताली 

त्यास गुंतवू पाहतो …….
या शब्दमालिकांची 

कविता बनवू पाहतो ……….
                                           कवितेत यमक नाही
                                            यमकास अर्थ नाही
                                            अर्थात मेळ  नाही 

                                            शब्दसुमने नाहीत ही  कोणावरी उधळलेली
                                             ही  नाही कविता ठरवून स्फुरलेली 

                                             सुचवून लेखणीस या प्रतिमा मनांच्या 

                                              या कोऱ्या  कागदाचे 

                                              भवितव्य  घडवू पाहतो …….
                                                         
                                                                 - वेदांत 

                                            

समुद्राच्या किनाऱ्यावर...(samudrachya kinaryavar)

समुद्राच्या किनाऱ्यावर  फिरतांना 
वाऱ्याशी मेळ  जुळतो 
फिरता फिरता वाऱ्यागत  मग 
स्वतःवरचा ताबा सुटतो ……… 

भिरभिरणाऱ्या पक्षांगत  मग जाते ते उंच नभी 
आकाशाच्या सिमांनाही मग 
त्या दर्येचा स्पर्श होतो …… 
स्पर्शातून मग त्या 
अथांगतेला दृष्टी येते 
फेसाळणाऱ्या  लाटेवरती आरूढ होऊन मग ते 
किनाऱ्याची  चाहूल घेते 

किनाऱ्यावर  फिरतांना मग तो 
पाऊलखुणा निर्माण करतो 
वाटते त्याला कि या अथांगतेत 
राहील अस्तित्व त्याचे 
भिडणाऱ्या प्रत्येक लाटेगत मग त्याच्या 
अस्तित्वाचा साचा पुसला जातो ……. 

खरंच  समुद्र खूप महान आहे 
तहान  आपली लहान आहे … 
पण एक विसरू नका 
त्या  अथांगतेला  भेदणारा ,
एक सुर्य तुमच्यातही दडला आहे 
ज्याच्या आगमनाने मग 
हा दर्याही प्रकाशमान होणार आहे …. 
आव्हान करा त्या सूर्याला ………. 
तोच दाखवील तुम्हाला 
तुमच्या जीवनाचा समुद्रकिनारा …. 

                            - वेदांत 

समुद्राच्या किनाऱ्यावर...

समुद्राच्या किनाऱ्यावर  फिरतांना 
वाऱ्याशी मेळ  जुळतो 
फिरता फिरता वाऱ्यागत  मग 
स्वतःवरचा ताबा सुटतो ……… 

भिरभिरणाऱ्या पक्षांगत  मग जाते ते उंच नभी 
आकाशाच्या सिमांनाही मग 
त्या दर्येचा स्पर्श होतो …… 
स्पर्शातून मग त्या 
अथांगतेला दृष्टी येते 
फेसाळणाऱ्या  लाटेवरती आरूढ होऊन मग ते 
किनाऱ्याची  चाहूल घेते 

किनाऱ्यावर  फिरतांना मग तो 
पाऊलखुणा निर्माण करतो 
वाटते त्याला कि या अथांगतेत 
राहील अस्तित्व त्याचे 
भिडणाऱ्या प्रत्येक लाटेगत मग त्याच्या 
अस्तित्वाचा साचा पुसला जातो ……. 

खरंच  समुद्र खूप महान आहे 
तहान  आपली लहान आहे … 
पण एक विसरू नका 
त्या  अथांगतेला  भेदणारा ,
एक सुर्य तुमच्यातही दडला आहे 
ज्याच्या आगमनाने मग 
हा दर्याही प्रकाशमान होणार आहे …. 
आव्हान करा त्या सूर्याला ………. 
तोच दाखवील तुम्हाला 
तुमच्या जीवनाचा समुद्रकिनारा …. 

                            - वेदांत